Postępowanie w SM (c.d.)
Zalecenia II Kliniki Neurologii
Instytutu Psychiatrii i Neurologii
w Warszawie
Leczenie rzutu choroby Leczenie modyfikujące neutralny przebieg choroby
Leczenie rzutu chorobyLekiem z wyboru stosowanym w leczeniu zaostrzeń choroby jest metylprednizolon podawany dożylnie w dawce 500-1.000 mg przez 3-5 dni. Leczenie to przeważnie wymaga hospitalizacji.
Tradycyjnie w momentach zaostrzenia choroby stosuje się kortykosteroidy podawane doustnie, jednak nie udowodniono, że skuteczność steroidów podawanych doustnie jest taka sama jak podawanych dożylnie. Niemniej jednak w przypadkach, gdy niemożliwa jest hospitalizacja celem dożylnego podania metyloprednizolonu, można podać steroidy doustnie, rozpoczynając od dawki 1 mg/kg m.c. w przeliczeniu na predniozon. Inne preparaty - jak metyloprednizolon, prednizolon, deksametazon - należy podawaj w dawkach ekwiwalentnych do prednizonu. Dawkę należy redukować w ciągu kilku tygodni.
Leczenie modyfikujące neutralny przebieg chorobyLeczenie to jest uzależnione od: postaci choroby, nasilenia jej przebiegu, stopnia jej zaawansowania, współwystępowania innych chorób.
Do leków stosowanych w długoterminowym leczeniu immunologicznym zaliczamy interferony (INF):Preparaty interferonu beta stosuje się gównie w postaci przebiegającej rzutami i remisjami. Redukują one liczbę rzutów o około 30% w okresie dwuletniej obserwacji.
- interferon beta 1a: (Rebif 3x na tydzień 22 mikrogramy lub 44 mikrogramy podskórnie, Avonex 1x na tydzień 6 mln jednostek domięśniowo),
- interferon beta 1b: (Betaferon, Betaseron - do drugi dzień 8 mln jednostek podskórnie).
Preparat INF beta 1b: w postaci z rzutami i remisjami nie wykazano wpływu na narastanie niesprawności. Ma on jednak udokumentowane działanie w postaci wtórnie postę-pującej i powoduje zwolnienie narastania niesprawności o 1 punkt w skali EDSS w ciągu dwuletniej obserwacji.
Preparaty INF beta 1a: w postaci z rzutami i remisjami poza spadkiem liczby rzutów choroby, obserwowano również zwolnienie narastania niesprawności. W przypadku pacjentów z postacią wtórnie postępującą nie obserwowano wpływu leczenia na narastanie niesprawności.
Efekt leczniczy preparatów INF beta jest umiarkowany, ale udowodniony w badaniach klinicznych. Leki te nie prowadzą do wyleczenia choroby, u 30% chorych zwalniają proces jej narastania.
W obecnej brakuje jednoznacznych wskazań do ich stosowania. Wydaje się, że największe korzyści z leczenia odniosą osoby młode, które wciągu dwóch ostatnich lat miały 2 lub więcej rzutów choroby z szybko narastającą niesprawnością oraz u których niesprawność w skali EDSS jest poniżej 5,5 punktu.
Decyzję o rozpoczęciu leczenia musi podjąć lekarz specjalista neurolog po uwzględnieniu stanu chorego oraz możliwości finansowych. Leczenie powinno być stosowane przynajmniej przez 2 lata, a jeżeli stan chorego jest stabilny lub ulega poprawie - dłużej .
Octan glatirameru (Copaxone) - codziennie 20 mg podskórnie. Stosowanie tego leku należy rozważać u pacjentów, którzy nie tolerują interferonów lub nie wpłynęły one na zmniejszenie aktywności choroby (np. istniała konieczność trzykrotnego w ciągu roku padania steroidów mimo leczenia INF lub aktywność choroby jest większa niż przed samym podaniem leku). Lek był badany w próbach klinicznych w postaci stwardnienia rozsianego przebiegającego rzutami i remisjami. Skuteczność kliniczna jest zbliżona do preparatów INF.
Dożylne podawanie immunoglobuliny G - 1 x w miesiącu 0,2 g/kg m.c. Małe próby kliniczne wydają się potwierdzać skuteczność tego leku zbliżoną do INF i octanu glatirameru w przypadkach przebiegających rzutami. Nie oceniano wpływu na narastanie niesprawności. Skuteczność preparatu została potwierdzona badaniem MRI.
Azatiopryna - podawana doustnie w dawce 150 mg/24 h. Skuteczność preparatu została potwierdzona w metaanalizie kilku dużych badań klinicznych. Jego skuteczność w prewencji wystąpienia rzutu choroby jest zbliżona da INF, immunoglobulin czy kopolimeru I.
Metotreksat - w dawce 7,5 mg/tydzień, podawany doustnie; zwalnia przebieg choroby w postaci wtórnie lub pierwotnie postępującej. Wykazano wpływ leczenia na obraz MR.
Prof. dr hab. med. Anna Członkowska, Dr med. Jacek Zaborski
(Standardy postępowania w neurologii,
"Medycyna po Dyplomie" - wydanie specjalne, grudzień 1999 r.)
![]() |